Trekking là gì? Khác hiking và leo núi ở đâu
Trekking là đi bộ đường dài qua rừng, núi, suối, thường nhiều ngày. Nguồn gốc của từ, khác hiking và leo núi ở đâu, nguyên tắc an toàn và cách bắt đầu.
Chữ trekking có mặt trong gần như mọi lịch tour của nhà mình, nhưng câu hỏi "trekking có phải leo núi không" vẫn đến đều qua tin nhắn. Câu trả lời ngắn: trekking là đi bộ đường dài bằng chính đôi chân, qua rừng, qua đồi, qua suối, và thường kéo dài hơn một ngày. Bài này nói rõ trekking là gì, khác hiking và leo núi ở đâu, và người mới nên bắt đầu thế nào.
Trekking nghĩa là gì
Wikipedia tiếng Việt mô tả trekking là đi bộ dài ngày, một hình thức du lịch mạo hiểm tới những vùng hoang dã, nơi người đi chỉ di chuyển bằng đôi chân qua rừng, núi và các bản làng. Tiếng Việt cũng có một từ để gọi việc này: đi vã.
Về nguồn gốc, từ trek đi vào tiếng Anh khoảng giữa thế kỷ 19 từ tiếng Afrikaans, với nghĩa một chuyến đi bộ dài và vất vả. Xa hơn nữa, nó bắt nguồn từ động từ trekken của tiếng Hà Lan, nghĩa là đi xa hoặc di cư. Cái nghĩa vất vả ấy vẫn còn nguyên: trekking không phải đi dạo.
Trekking, hiking và leo núi khác nhau thế nào
Ba chữ này hay bị dùng lẫn cho nhau. Cách dễ nhất để phân biệt là nhìn vào ba thứ: đi bao lâu, đi trên địa hình nào, và cần kỹ năng gì.
| Hiking | Trekking | Leo núi | |
|---|---|---|---|
| Thời gian | Vài giờ đến một ngày | Thường nhiều ngày, có hành trình kéo dài vài tuần | Tùy ngọn núi và tuyến leo |
| Địa hình | Đường mòn có sẵn, tương đối bằng phẳng | Sườn núi dốc, rừng rậm, sông suối, có khi cả hang động | Vách đá, sườn băng tuyết, phải bám tay mà lên |
| Đồ nghề | Giày, nước, balô nhỏ | Thêm đồ ngủ, đồ sơ cứu, đồ định hướng | Dây, đai, móc khóa, mũ bảo hiểm |
| Đòi hỏi | Sức khỏe bình thường | Thể lực tốt, kỹ năng sinh tồn cơ bản | Kỹ thuật leo được huấn luyện bài bản |
Ở Việt Nam, ranh giới giữa các chữ này khá mờ. Ngay trong lịch tour nhà mình, cùng vùng đồng cỏ Tà Giang có bản "Tour hiking Tà Giang 2N1Đ" ở mức cơ bản và bản "Trail Tà Giang 1 ngày" đòi hỏi mức độ tập luyện cao. Đừng quá bận tâm tên gọi, hãy nhìn vào số ngày, độ khó và lịch trình của từng tour.
Leo núi theo nghĩa kỹ thuật thì khác hẳn, và Wikipedia cũng lưu ý đừng nhầm trekking với leo núi. Phần lớn các cung trekking trong lịch tour nhà mình chỉ cần đôi chân. Tour đỉnh Mẹ Chư Mư 4N3Đ là một trường hợp phải dùng dây ở đoạn cuối, nên có hẳn một buổi huấn luyện kỹ thuật dây đơn trước khi vào rừng.
Vì sao nhiều người mê trekking
Ngoài cảnh đẹp, những lợi ích người đi trekking hay nhắc tới gồm:
- Tim phổi khỏe hơn, xương chắc hơn nhờ đi bộ liên tục nhiều giờ trên địa hình dốc.
- Đốt nhiều năng lượng, hỗ trợ giữ cân nặng.
- Thăng bằng, sự phối hợp và độ linh hoạt của khớp tốt lên, vì mỗi bước chân trên đường rừng đều khác nhau.
- Giảm căng thẳng và ngủ ngon hơn sau những ngày xa màn hình.
- Tự tin hơn sau khi vượt qua một con dốc tưởng như không lên nổi.
- Có thêm bạn, học cách làm việc nhóm và những kỹ năng sinh tồn cơ bản.
Nguyên tắc an toàn cơ bản
Trekking đưa bạn tới những nơi có khi không có sóng điện thoại, và cũng không có xe cấp cứu chờ sẵn. Dù đi theo tour hay tự đi, những nguyên tắc sau luôn đúng:
- Tìm hiểu kỹ cung đường, địa hình và những đoạn nguy hiểm trước ngày đi.
- Xem dự báo thời tiết. Mưa lớn có thể biến một dòng suối cạn thành dòng nước không qua được.
- Báo cho người nhà lịch trình chi tiết, ngày dự kiến về và số điện thoại liên lạc khi khẩn cấp.
- Đi theo đoàn, giữ khoảng cách đủ để luôn nhìn thấy người phía trước và phía sau.
- Uống nước từng ngụm đều đặn, không uống dồn một lúc.
- Qua suối nước chảy mạnh thì dùng dây hoặc đồ hỗ trợ chuyên dụng, và nắm tay nhau thành hàng.
- Nếu cắm trại, chọn chỗ gần nguồn nước nhưng đủ cao để tránh nước dâng.
Nhiều vườn quốc gia và khu bảo tồn có trạm kiểm lâm, cần đăng ký trước khi vào rừng. Hãy mang theo căn cước công dân, và đi cùng người dẫn đường nếu bạn chưa quen cung.
Cần mang những gì
Đồ mang theo phụ thuộc vào việc bạn đi trong ngày hay ngủ lại trong rừng. Danh sách cơ bản thường gồm:
- Giày trekking bám tốt, đã đi quen chân, và tất cao cổ.
- Balô có đai hông, đồ bên trong cất trong túi chống nước.
- Áo khoác gió và áo mưa, vì thời tiết trên núi đổi rất nhanh.
- Đèn pin đội đầu, túi sơ cứu và một dụng cụ đa năng.
- Nước uống, đồ ăn giàu năng lượng và giấy tờ tùy thân.
- Bản đồ, la bàn hoặc thiết bị định vị nếu tự đi.
- Lều hoặc võng có màn, túi ngủ và dụng cụ nấu ăn nếu ngủ lại qua đêm.
Danh sách chi tiết kèm lý do từng món nằm trong bài "Chuẩn bị gì cho chuyến trekking đầu tiên" ở mục Nhật ký. Nếu mới đi lần đầu, lều, túi ngủ, gậy leo núi và đèn đội đầu đều có thể thuê thay vì mua.
Gậy leo núi Naturhike
Đèn pin đội đầu
Lều chống nước Naturhike 4 người
Túi ngủ
Tập luyện trước chuyến đi
Trekking là một loại hình du lịch thể thao mạo hiểm, đòi hỏi sức khỏe, sức bền và ý chí vững vàng. Trong tài liệu gửi khách trước ngày đi, nhà mình khuyên mỗi người dành khoảng một tiếng mỗi ngày để rèn thể lực trong hai tuần trước chuyến đi. Đạp xe, chạy bộ, leo cầu thang bộ, squat hay nhảy dây đều được.
Lý do không chỉ nằm ở bản thân bạn. Trekking là hành trình của cả đoàn, nên chuẩn bị tốt để không bị tụt lại phía sau, và để còn là chỗ dựa cho những người đồng đội của mình.
Người mới nên bắt đầu từ đâu
Hãy bắt đầu bằng một cung đi trong ngày, hoặc một cung hai ngày được xếp độ khó dễ. Đi xong, bạn sẽ biết cơ thể mình phản ứng thế nào với dốc, với nắng và với việc đi liên tục nhiều giờ, rồi mới tính tới những đỉnh cao hơn. Bài "Cung trekking cho người mới: bắt đầu từ đâu" có bảng gợi ý theo thể lực.
Chốt ngày đi cùng nhà mình
Nhắn cho nhà mình để biết đoàn gần nhất còn chỗ không, và hỏi bất cứ điều gì bạn còn băn khoăn.
Bài khác
Trekking Tà Giang: suối đá, rừng lồ ô và thảo nguyên
Tà Giang là cung trekking qua suối đá, rừng lồ ô tới thảo nguyên giữa rừng. Lịch trình 2N1Đ, bản trail 1 ngày, đồ cần mang và điều nên biết trước.
Mũi Đôi, điểm cực Đông: vị trí, đường đi và lưu ý
Mũi Đôi là điểm cực Đông trên đất liền Việt Nam, cách Nha Trang khoảng 80km. Vị trí, cột mốc, cung trekking qua đồi cát, mùa đẹp và lưu ý an toàn.
Cắm trại ở Nha Trang: 10 điểm đẹp và cách đi
Mười điểm cắm trại quanh Nha Trang, từ đồi núi sát thành phố tới đảo xa: cách đi, nên tự đi hay theo tour và những lưu ý khi ngủ lại ngoài trời.
What is trekking? How it differs from hiking and climbing
Trekking means walking long distances through forest, mountains and streams, often over several days. Where the word comes from, how it differs from hiking and climbing, the safety basics and how to start.
The word trekking appears on almost every tour we run, yet the question "is trekking the same as mountain climbing?" still keeps arriving in our messages. The short answer: trekking is walking long distances on your own two feet, through forest, over hills and across streams, usually for more than a day. This post explains what trekking is, how it differs from hiking and climbing, and how a beginner should start.
What trekking means
Vietnamese Wikipedia describes trekking as walking over many days, a form of adventure travel into wild places where you move only on foot, through forests, mountains and villages. Vietnamese even has its own old word for it: di va.
As for its origin, the word trek entered English around the middle of the 19th century from Afrikaans, meaning a long and arduous journey on foot. Further back it comes from the Dutch verb trekken, to travel or to migrate. That sense of hard going has never left: trekking is not a stroll.
Trekking, hiking and climbing: what is the difference
The three words are often used interchangeably. The easiest way to tell them apart is to look at three things: how long you walk, what terrain you walk on, and what skills you need.
| Hiking | Trekking | Climbing | |
|---|---|---|---|
| Length | A few hours to a day | Usually several days; some journeys last weeks | Depends on the mountain and the route |
| Terrain | Established trails, fairly level | Steep mountainsides, dense forest, rivers and streams, sometimes caves | Rock faces and snow or ice slopes, climbed with your hands as well as your feet |
| Gear | Shoes, water, a small backpack | Plus sleeping gear, first aid and navigation tools | Ropes, harness, carabiners, helmet |
| What it asks of you | Ordinary fitness | Good fitness and basic survival skills | Properly trained climbing technique |
In Vietnam the line between these words is blurry. Even in our own tour list, the same Ta Giang grasslands appear as the "Ta Giang Hike 2D1N", rated basic, and as a one-day "Ta Giang trail" that calls for a high level of training. Don't worry too much about the name; look at the number of days, the difficulty and the itinerary of each tour.
Climbing in the technical sense is something else entirely, and Wikipedia also warns against confusing trekking with mountaineering. Most of the treks in our tour list need nothing more than your legs. The 4D3N Chu Mu Mother Peak tour is one case where the final stretch needs a rope, so it includes a full single-rope technique session before entering the forest.
Why so many people love trekking
Beyond the scenery, the benefits trekkers mention most often include:
- A stronger heart and lungs, and stronger bones, from walking for hours on steep ground.
- Burning a lot of energy, which helps with weight control.
- Better balance, coordination and joint flexibility, because no two steps on a forest trail are the same.
- Less stress and better sleep after days away from screens.
- More self-confidence after conquering a climb that seemed impossible.
- New friends, teamwork, and basic survival skills.
Basic safety rules
Trekking takes you to places where there is sometimes no phone signal, and no ambulance waiting nearby. Whether you go with a tour or on your own, these rules always apply:
- Study the route, the terrain and its dangerous sections before the day.
- Check the weather forecast. Heavy rain can turn a shallow stream into water you cannot cross.
- Give your family the detailed itinerary, your expected return date and an emergency contact number.
- Stay with the group, close enough to always see the person ahead of you and the person behind.
- Drink small sips regularly rather than a lot at once.
- When crossing fast-flowing streams, use a rope or proper support gear, and hold hands in a line.
- If you camp, choose a spot near water but high enough to stay clear of rising water.
Many national parks and nature reserves have ranger stations where you must register before entering the forest. Bring your ID card, and go with a guide if you don't know the route.
What to bring
What you pack depends on whether you go for a day or sleep in the forest. A basic list usually includes:
- Trekking shoes with good grip, already broken in, and high socks.
- A backpack with a hip belt, with everything inside packed in waterproof bags.
- A windbreaker and a raincoat, because mountain weather changes very fast.
- A headlamp, a first aid kit and a multi-tool.
- Drinking water, high-energy food and your ID.
- A map, compass or GPS device if you go on your own.
- A tent or a hammock with a mosquito net, a sleeping bag and cooking gear if you stay overnight.
A detailed list, with the reason for each item, is in the post "What to pack for your first trek" in our Journal. If this is your first trip, tents, sleeping bags, trekking poles and headlamps can all be rented instead of bought.
Naturhike trekking poles
Head torch
Naturhike waterproof tent, 4 person
A sleeping bag
Training before the trip
Trekking is a form of adventure sports travel that asks for health, stamina and a steady will. In the notes we send guests before departure, we suggest spending about an hour a day on fitness for the two weeks before the trip. Cycling, running, climbing stairs, squats or skipping rope all work.
The reason is not only about you. A trek is a journey for the whole group, so prepare well enough not to fall behind, and to be someone your teammates can lean on.
Where beginners should start
Start with a day route, or a two-day route rated easy. Afterwards you will know how your body handles slopes, sun and walking for hours on end, and only then think about higher peaks. The post "Trekking routes for beginners: where to start" has a table of suggestions by fitness level.
Book your date with us
Message us to check whether the next group still has places, and to ask anything you are still unsure about.
More from the journal
Trekking Ta Giang: rocky streams, bamboo forest and grasslands
Ta Giang is a trek over rocky streams and through bamboo forest to grasslands in the middle of the jungle. The 2D1N itinerary, the one-day trail, what to bring and what to know first.
Mui Doi, the easternmost point: location, route and tips
Mui Doi is the easternmost point of mainland Vietnam, about 80km from Nha Trang. Its location, the marker, the trek across the sand dunes, the best season and safety tips.
Camping in Nha Trang: 10 beautiful spots and how to get there
Ten camping spots around Nha Trang, from hills beside the city to distant islands: how to get there, going on your own or with a tour, and what to know about a night outdoors.